रामचंद्र चितळकर अर्थात संगीतकार सी रामचंद्र

Author: Share:

जन्म १२ जानेवारी १९१८

स्मृतिदिन ५ जानेवारी १९८२

रामचंद्र नरहर चितळकर ऊर्फ सी. रामचंद्र हे भारतीय चित्रपट संगीतकार =. चित्रपट निर्माते जयंत देसाई यांनी रामचंद्र ऊर्फ अण्णा चितळकरांना ‘सी रामचंद्र’हे नाव दिले. सी. रामचंद्र हे नागपूरच्या शंकरराव सप्रे व पं. विनायकबुवा पटवर्धनांचे विद्यार्थी होते. त्यांनी मास्टर कृष्णरावांच्या गायकीचा अभ्यास केला होता.

रामचंद्र चितळकरांना खरे तर नट व्हायचे होते. अभिनयाचे वेड घेऊन ते मुंबईत आले होते आणि नाईलाजाने सह कलाकार म्हणून स्थिरावले होते. तेही काम मिळेनासे झाल्यावर ते थेट चित्रपट निर्माते सोहराब मोदीना भेटले. पडेल ते काम करायची त्यांनी तयारी दाखवली, तेव्हा मोदींनी चितळकरांना मीरसाहेब नावाच्या त्याकाळच्या सुप्रसिद्ध संगीत दिग्दर्शकाकडे पाठवले.

मीरसाहेबांना स्वरलिपी येत नव्हती आणि गाताही येत नव्हते. त्यामुळे सुचलेली चाल लिहून ठेवता येत नव्हती आणि गायकांना गाऊनही दाखवता येत नव्हती. या दोन्ही गोष्टी चितळकरांना येत होत्या. त्यामुळे मीरसाहेब आपल्या नवीन साहाय्यकावर खुश झाले. मीरसाहेबांकडे असताना चितळकरांची ओळख पाश्चात्त्य वाद्यांवर हिंदुस्थानी संगीत वाजवून दाखवणार्‍या ‘हूगन’ नावाच्या संगीत कलाकाराशी झाली. त्यांच्या संगतीने चितळकरांनी मुंबईच्या मोठमोठ्या हॉटेलांतून इंग्लिश वादकांचे वादन ऐकले. पश्चिमी संगीतातली उडती लय देशी गाण्यांना देता आली तर ती गाणी खूप लोकप्रिय होतील, ह्याचा अंदाज अण्णांना त्यावेळी आला. मीरसाहेबांमुळेच मास्तर भगवान दादा यांच्याशी त्यांची ओळख झाली आणि मैत्र जमले.  भगवानदादांच्या चित्रपटातही त्यांनी अनेक गाणी दिली आहेत, यापैकी अलबेला चित्रपटामधील गाणी सुप्रसिद्ध आहेत.

मात्र त्यांच्या आणि भारतीय संगीताचाही जीवनातील सुवणक्षराने लिहिले गेलेलं गाणे म्हणजे लता दीदींनी गायलेले ए मेरे वतन के लोगो! ह्या कवी प्रदीप यांच्या गाण्याचे संगीत सी रामचंद्र यांचेच आहे.

सी. रामचंद्र यांनी ‘माझ्या जीवनाची सरगम’ या नावाचे आत्मचरित्र लिहिले आहे.

५ जानेवारी १९८२ ला त्यांनी आपली जीवनाची सरगम संपवली.

सी. रामचंद्र यांनी संगीत दिलेले हिंदी चित्रपट

आझाद

अनारकली

अमर दीप

अमर रहे प्यार (१९६०)

अलबेला (१९५१)

आंचल (१९६०)

आशा (१९५७)

इन्सानियत (१९५५)

कवी

खज़ाना (१९५१)

घुंघरू (१९५२)

जिंदगी और मौत

झमेला (१९५३)

झांझर (१९५२)

डाक बंगला (१९४७)

तलाक़ (१९५८)

तुलसी विवाह (१९७१)

तूफानी टक्कर (१९७८)

दुनिया (१९४९)

नदिया के पार (१९४९)

नमूना (१९४९)

नवरंग

नादान

नास्तिक

निराला (१९५०)

नौशेरवान –ए-आदिल

पतंगा

परिचय

परछाइयाँ

पहेली झलक (१९५४)

पायल की झंकार (१९६५)

पैगाम

बहू रानी

बारिश

मीनार (१९५५)

यास्मिन

रूठा ना करो (१९७०)

लीला (१९४८)

लुटेरा (१९५५)

शतरंज (१९५६)

शबिस्तान (१९५१)

शहनाई (१९४७)

शारदा

शिन शिनाकी बूबला बू

सगाई

संगीता (१९५०)

सफर (१९४६)

समाधी (१९५०)

सरगम (१९५०)

साजन (१९४८)

सिंदू (१९४७)

सुबह का तारा

स्त्री (१९६१)

हंगामा (१९५२)

Previous Article

६ जानेवारी 

Next Article

श्रीपाद नारायण पेंडसे

You may also like